Co to jest Retoryka?

Wprowadzenie do historii, teorii i praktyki RETORYKI

Sięga się po retorykę nie tylko po to
by poznać same jej zasady, lecz by je zastosować.

Assertiones Rhetoricae [1577], cap. XV

strona: [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] następna

Niniejszy tom [Retoryka w Polsce. Studia o historii, nauczaniu i teorii w czasach I Rzeczypospolitej, Warszawa 2003 DiG] powstał głównie jako wynik badań nad problemami nauczania retoryki w okresie I Rzeczypospolitej. Jednak w trakcie tych badań okazało się, iż należy wyróżnić kilka kręgów zagadnień. Pierwszym jest po prostu analiza bibliografii, czyli w tym wypadku nie tylko spisu tekstów związanych z głównym tematem książki, ale - ukazanie co wynika z analizy tegoż zestawienia. Drugim są sprawy tyczące przemian w dydaktyce retoryki, jaka zaszła w wieku XVI pod wpływem prac Piotra Ramusa a przede wszystkim Audomara Taleusa. Ta zmiana miała kapitalne znaczenie dla dalszego rozwoju nie tylko teorii retoryki, ale dla kwestii daleko szerszych, m. in. w ogóle dla edukacji, a także dla szerszych zagadnień filozoficznych [mam na myśli głównie sprawy związane z problematyką argumentacji, resp. dowodzeń].
Dwa następne kręgi problemów są oczywiste: to sprawy wiążące się z kwestiami składni oraz stylistyki a także, co oczywiste, jaki wpływ miały one [a może mają nadal] na argumentację. Zagadnienia te nie są ani dobrze opisane, ani stanowiska polskich teoretyków nie są w pełni opisane i zanalizowane.

Wreszcie - pewnym istotnym problemem, który uzupełnia szczególnie pytania tyczące technik argumentacyjnych, są pytania o rolę figur myśli właśnie w procesie argumentacji.

RETORYKA

Zagadnieniem, na które także chcę zwrócić uwagę, jest sprawa pozornie marginalna, ale ze względu na niejasne jej przedstawienie, warta omówienia, jest kwestia istnienia, w tradycji klasycznej, teorii czterech a nie trzech głównych rodzajów retorycznych. Sprawa o tyle jest ważka, iż kwestia ta pojawiła się w wieku XVII i gdyby została wtedy podjęta, nieco inaczej wyglądałyby problemy edukacji retorycznej, co więcej - zapewne nastąpiłyby wcześniej próby zasadniczych przemian w historiografii.
Drugim zagadnieniem, także pozornie marginalnym, jest problem opisu oraz analizy źródeł bibliograficznych do dziejów nauczania retoryki w I Rzeczypospolitej. W ten sposób zostaje określona przyszła perspektywa badań nie tylko dziejów retoryki na terenie I Rzeczypospolitej, ale - otwiera się perspektywa badań porównawczych.
Wskazane kwestie określają zasadniczą problematykę książki; jednak na wstępie należy rozważyć zupełnie inną kwestię, a mianowicie - o czym mówimy, gdy mówimy o retoryce. Jak się bowiem okazuje problem określenia przedmiotu téchne rhetoriké nie jest jasny, szczególnie dziś.

strona: [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] następna
All rights reserved lichanski.pl © 2007
Project by Galerie Wnętrz & Galerie
Biogram CV | Moje zajęcia | Nowości | DORADZTWO, OPINIE, EKSPERTYZY LINGWISTYKA | Linki | Kontakt